جیدی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، در بخشی از یک نشست خبری مشترک با نخست وزیر ارمنستان، موضع دولت آمریکا را درباره بحران جاری در ایران و چارچوب مذاکرات احتمالی آینده با جمهوری اسلامی تشریح کرد و گفت موضوع حقوق بشر و سرکوب معترضان ایرانی توسط حکومت، بخشی از مذاکرات تهران - واشنگتن بوده است.
ونس در این نشست تأکید کرد که مسائل حقوق بشری و همچنین خطوط قرمز مرتبط با برنامه هستهای ایران همچنان از محورهای اصلی رویکرد دولت آمریکا هستند؛ اما در عین حال، رئیسجمهور آمریکا ترجیح میدهد جزئیات تاکتیکی مذاکرات بهصورت علنی اعلام نشود تا فضای تصمیمگیری او محدود نباشد.
حقوق بشر در متن مذاکرات با تهران
در جریان این نشست، خبرنگاری از ونس پرسید که آیا سرکوب خشونتآمیز معترضان در ایران بر روند مذاکرات تأثیر گذاشته و آیا واشنگتن در پی آن است که تضمینهای حقوق بشری را نیز بخشی از هر توافق احتمالی قرار دهد یا خیر.
ونس در پاسخ گفت: «همانطور که رئیسجمهور بهصورت علنی گفته، این موضوع از قبل بخش مهمی از مذاکرات ما بوده است.»
او تأکید کرد که یکی از مطالبات جدی واشنگتن در گفتوگوها، موضوع برخورد با زندانیان بوده است و افزود: «یکی از خواستههای بسیار جدی رئیسجمهور این بود که افرادی بودند که قرار بود اعدام شوند. و سرکوب هم، البته، بسیار وحشیانه و خشونتآمیز بود.»
معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین تصریح کرد که دولت ایالات متحده در موضعگیری خود درباره مردم ایران تردیدی ندارد و گفت: «همانطور که رئیسجمهور و کل دولت گفتهاند، ما در کنار مردم ایران هستیم. ما در سراسر جهان از حق اعتراض مسالمتآمیز حمایت میکنیم و قطعاً از مردمی که میخواهند این حق را در ایران اعمال کنند.»
ونس افزود که این موضوع فقط در گفتوگوهای مستقیم با ایران مطرح نشده بلکه در رایزنیهای منطقهای نیز مورد تأکید قرار گرفته است: «رئیسجمهور این موضوع را نه فقط با ایرانیها بلکه با افراد و کشورهایی در سراسر منطقه نیز مطرح کرده است. و مطمئنم که این روند ادامه خواهد داشت.»
خطوط قرمز هستهای؛ تصمیم نهایی با رئیسجمهور است
بخش دیگری از نشست خبری به موضوع غنیسازی اورانیوم در ایران و خطوط قرمز آمریکا در مذاکرات احتمالی اختصاص داشت.
در پاسخ به این پرسش که آیا آمریکا حاضر است سطح محدودی از غنیسازی اورانیوم در ایران را بپذیرد یا اینکه عدم غنیسازی بهطور کامل خط قرمز واشنگتن محسوب میشود، ونس گفت تصمیم نهایی در اینباره با رئیسجمهور آمریکاست.
او گفت: «رئیسجمهور در نهایت تصمیم میگیرد که خطوط قرمز در مذاکرات دقیقاً کجا قرار بگیرد.»
ونس با اشاره به مذاکرات پیشین آمریکا و ایران افزود: «اگر به مذاکرات اولیهای که بین ما و ایرانیها انجام شد برگردید، رئیسجمهور تلاش بسیار زیادی کرد تا یک توافق سازنده شکل بگیرد؛ توافقی که برای ایالات متحده خوب میبود، اما صادقانه بگویم، کل دولت معتقد بود اگر ایرانیها به اندازه کافی هوشمند بودند که آن توافق را بپذیرند، برای خودشان هم مفید میبود.»
کاخ سفید از اعلام عمومی جزئیات مذاکرات پرهیز میکند
ونس توضیح داد که رئیسجمهور آمریکا ترجیح میدهد جزئیات خطوط مذاکره را علنی نکند تا دست او در گفتوگوهای پشتپرده بسته نشود.
او گفت: «میگذارم رئیسجمهور خودش دقیقاً مشخص کند خطوط مذاکره کجا قرار میگیرد. همانطور که میدانید، او معمولاً این کار را بهصورت خصوصی انجام میدهد.»
معاون رئیسجمهور آمریکا ادامه داد: «او پیشاپیش اعلام نمیکند که در یک مذاکره چه کاری انجام خواهد داد، چون معتقد است این کار دست او را در گفتوگوهای خصوصی میبندد.»
معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین تأکید کرد که رئیسجمهور آمریکا در روزها و هفتههای آینده رایزنیهای بیشتری انجام خواهد داد.
جیدی ونس با اشاره به نقش رسانهها در پوشش مذاکرات، گفت دونالد ترامپ ترجیح میدهد آزادی عمل خود را حفظ کند و افزود: «با کمال احترام به دوستان ما در رسانهها، رئیسجمهور میخواهد فضای تصمیمگیری خودش را حفظ کند، و این یعنی اینکه نمیخواهد کارتهای زیادی را در انظار عمومی رو کند.»