رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه در جریان سفری به مصر، با وزرای خارجه جمهوری اسلامی و مصر دیدار و درباره موضوع هستهای جمهوری اسلامی به گفتوگو پرداخت و خواستار شفافیت بیشتر تهران درباره فعالیتهای هستهای خود شد.
این ملاقات روز دوشنبه ۱۲ خرداد انجام شد، فقط دو روز پس از انتشار گزارشی از سوی آژانس که نشان میدهد ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی به سطحی نزدیک به مواد مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای رسیده است.
آژانس در گزارش خود هشدار داده که جمهوری اسلامی تنها کشوری است که بدون داشتن سلاح هستهای، اورانیوم با غنای بالا تولید میکند.
گروسی در این دیدار بر اهمیت گزارش آژانس به عنوان گزارشی بیطرف تأکید کرد و گفت هدف این گزارش، پاسخگویی به نگرانیهای مکرر در خصوص فعالیتهای غنیسازی اورانیوم جمهوری اسلامی است و میکوشد با شفافسازی، راهحلی دیپلماتیک و صلحآمیز را پیش ببرد.
او افزود: «نیاز به شفافیت بیشتر بسیار واضح است و هیچ چیز جز توضیحات کامل درباره برخی فعالیتها نمیتواند ما را به این اعتماد برساند.»
او در قاهره اظهار داشت: «امیدواریم که با ارائه اطلاعات دقیق، فضایی برای شفافیت و حل و فصل مسالمتآمیز مسائل فراهم آوریم.»
گزارش آژانس انرژی اتمی نشان میدهد که تا تاریخ ۱۷ مه، جمهوری اسلامی حدود ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم غنیشده با درصد غنای ۶۰ درصد تولید کرده است؛ این رقم ۵۰ درصد بیشتر از میزان گزارش شده در فوریه است.
مقامات جمهوری اسلامی این گزارش را سیاسی خواندهاند؛ اما گروسی تاکید کرده است که این گزارش بیطرفانه است.
او گفت: «ما حقایق را همانگونه که هست بیان میکنیم و هیچ هدف سیاسیای در کار نیست.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز شنبه گفت: «نماینده ویژه [استیون] ویتکاف پیشنهاد دقیق و قابل قبولی به رژیم ایران ارائه کرده است و به نفع آنهاست که این پیشنهاد را بپذیرند.» او افزود: «دولت آمریکا از روی احترام به توافق جاری، در خصوص جزئیات این پیشنهاد به رسانهها توضیحی نخواهد داد.»
در همین حال، بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان که نقش میانجی بین آمریکا و جمهوری اسلامی را ایفا میکند، روز شنبه به تهران سفر کرد تا جدیدترین پیشنهاد واشنگتن برای ادامه مذاکرات را ارائه دهد.
عباس عراقچی اعلام کرد که تهران در حال بررسی این پیشنهاد است و پاسخ خود را آماده میکند؛ اما خبرگزاری رویترز به نقل از یک دیپلمات جمهوری اسلامی که نامش فاش نشده، گزارش داد که احتمال رد این پیشنهاد وجود دارد.
در یک کنفرانس خبری مشترک با همتای مصری خود، وزیر خارجه جمهوری اسلامی بار دیگر تأکید کرد که بدون غنیسازی اورانیوم توسط جمهوری اسلامی، هیچ توافقی حاصل نخواهد شد.
موضوع اصلی مذاکرات آمریکا و جمهوری اسلامی، محدود کردن برنامه هستهای تهران در مقابل لغو بخشی از تحریمهای اقتصادی سنگین واشینگتن علیه جمهوری اسلامی است.
با این وجود، در هفتههای اخیر دو طرف بر سر مسئله غنیسازی در خاک جمهوری اسلامی به بنبست خوردهاند. تهران غنیسازی را خط قرمز خود میداند، اما واشنگتن این موضوع را نمیپذیرد.
واشنگتن بارها تأکید کرده ادامه غنیسازی در هیچ سطحی در ایران قابل قبول نیست.
«استیو ویتکاف» نماینده ویژه کاخ سفید پیشتر در مصاحبهای با شبکه ایبیسی با تاکید بر خط قرمز آمریکا گفته بود: «ما یک خط قرمز بسیار واضح داریم و آن هم غنیسازی است. حتی ۱ درصد ظرفیت غنیسازی هم برای ما قابل قبول نیست. هر توافقی باید بدون غنیسازی باشد، چرا که غنیسازی راه را برای ساخت سلاح هموار میکند. ما اجازه نخواهیم داد بمبی ساخته شود.»
دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده روز جمعه بار دیگر بر «نزدیک بودن» توافق با جمهوری اسلامی تاکید کرد و گفت آنها نمیخواهند تحت حمله قرار بگیرند.
او گفت: «فکر میکنم ما شانس رسیدن به توافق با جمهوری اسلامی ایران را داریم. آنها نمیخواهند مورد حمله قرار بگیرند؛ ترجیح میدهند توافق کنند، و فکر میکنم این احتمال در آینده نهچندان دور وجود دارد.»
رئیس جمهور آمریکا ادامه داد: «اگر بتوانیم بدون ریختن بمب در سراسر خاورمیانه به توافق برسیم، این یک دستاورد بزرگ خواهد بود. آنها نباید به سلاح هستهای دست پیدا کنند.»
دونالد ترامپ تاکید کرد: «ما میخواهیم آنها در امنیت باشند. ما میخواهیم کشوری بسیار موفق داشته باشند - بگذارید کشوری بزرگ باشند - اما نمیتوانیم اجازه دهیم سلاح هستهای داشته باشند. این خیلی ساده است. و فکر میکنم ما تا حدی به توافق با جمهوری اسلامی نزدیک شدهایم.»