چهارشنبه, ۱ مرداد ۱۳۹۳ | ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۴ | ایران ۰۷:۵۸

ايران

۳۰مین سالگرد تیرباران سعید سلطانپور - مشابهت تیرباران دو شاعر

فدریکو گارسیا لورکا شاعر آزادیخواه اسپانیا و سعید سلطانپور شاعر آزادیخواه ایرانی که هر دو به جرم شیفتگی به آزادی تیرباران شدند
فدریکو گارسیا لورکا شاعر آزادیخواه اسپانیا و سعید سلطانپور شاعر آزادیخواه ایرانی که هر دو به جرم شیفتگی به آزادی تیرباران شدند

سی سال پیش در چنین روزهایی (سی و یکم خردادماه ۱۳۶۰) سعید سلطانپور، شاعر، نمایشنامه نویس و فعال سیاسی بدون هیچگونه محاکمه ای در زندان اوین تیرباران شد.

سعید سلطانپور که از مجلس جشن عروسی اش در تهران ربوده شده بود، پس از دو ماه شکنجه و بازجویی در زندان اوین، بدون حتا تشکیل یک دادگاه تشریفاتی در محوطه این زندان تیرباران شد.(۱)

در همان زمان نویسندگان سرشناس عضو انجمن جهانی قلم با انتشار بیانیه ای با عنوان «اعدام در ایران» که در نیویورک تایمز چاپ شد، تیرباران سعید سلطانپور شاعر، نمایشنامه نویس و مبارز راه آزادی را محکوم کردند. سلطانپور به هنگام مرگ چهل ساله بود.

باوجود گذشت سی سال از آن رویداد، مقامات قضایی جمهوری اسلامی، تاکنون نه تنها از انتشار هرگونه اطلاعات و اسناد پیرامون دلایل و چگونگی تیرباران این شاعر و نویسنده ایرانی خودداری کرده اند؛ بلکه مانع از پژوهش و تحقیقات گروه های مستقلی شده اند که پا به این حوزه ممنوعه گذاشته اند.

وزارت ارشاد اسلامی نیز گامی فراتر از نهادهای قضایی گذاشته و انتشار آثار سعید سلطانپور را به کلی ممنوع کرده، حتا اجازه چاپ «جنگ های ادبی» حاوی اشعاری از سعید سلطانپور را نداده است.

سعید سلطانپور، از مبتکران تئاتر خیابانی در ایران، پس از انقلاب نمایشنامه «عباس آقا کارگر ایران ناسیونال» را براساس یک داستان واقعی در خیابان های تهران به نمایش درآورد که از یک سو با استقبال پرشور مردم و مخاطبان نمایشی؛ و از سویی دیگر با هجوم خونین چماقداران خیابانی معروف به حزب الله روبرو شد. اجرای این نمایشنامه و حتا سخن گفتن پیرامون آن پس از تیرباران سعید سلطانپور رسما در ایران ممنوع شد.

تیرباران بدون محاکمه شاعر و نمایشنامه نویس ایرانی شبیه ماجرای تیرباران بدون محاکمه فدریکو گارسیا لورکا شاعر و نمایشنامه نویس اسپانیایی توسط جوخه های مرگ ژنرال فرانکوست.

فدریکو گارسیا لورکا به هنگام جنگ های داخلی اسپانیا در سال ۱۹۳۶ در قرناطه اسپانیا توسط گردانی از پاسداران ژنرال فرانکو دستگیر و همراه با دو تن از جمهوریخواهان اسپانیایی تیرباران شده، جسدش در یکی از گورهای دسته جمعی تاکنون ناشناخته دفن شد. فدریکو گارسیا لورکا نیز به هنگام تیرباران کمتر از چهل سال داشت.

ژنرال فرانکو، دیکتاتور اسپانیا که پس از شکست دادن جمهوریخواهان یک رژیم فاشیستی تمام عیار در سرزمین فدریکو گارسیا لورکا، پابلو پیکاسو، سالوادور دالی و لویی بونوئل برقرار کرده بود، گرچه شماری از هنرمندان اسپانیایی را اعدام، زندانی یا تبعید کرد؛ با این همه پس از چندسال از گذشت حکومتش، اجازه انتشار مجموعه آثار گارسیا لورکا را صادر کرد. همچنان که این دولت مستبد به لویی بونوئل فیلمساز برجسته مخالف دولت، پابلوپیکاسو، و سالوادور دالی هنرمندانی برخوردار از شهرتی جهانی اجازه بازگشت به اسپانیا و فعالیت هنری را داد. افزون برآن پژوهش پیرامون علل تیرباران و یافتن محل دفن فدریکو گارسیا لورکا از همان زمان فرانکو آغاز که تاکنون ادامه دارد. و همچنان که روزنامه گاردین به نقل از یکی از این پژوهشگران تاریخ معاصر اسپانیا گزارش کرده اسناد بدست آمده از بایگانی پلیس اسپانیا حاکی از آن است که لورکا همراه با دو تن از آنارشیست های مدافع جمهوری در نزدیکی یکی از روستاهای آبا و اجدادی خودش بدست گروهی از شبه نظامیان و نظامیان داوطلب حامی فرانکو که همشهریان لورکا بودند، در فاصله ای دور از یک روستا به قتل رسیده و جسدش در چاهی که برای آب به تازگی کنده شده بود دفن شده است.

جمهوری اسلامی اما تاکنون از هرگونه بازرسی و تحقیق پیرامون تیرباران سعید سلطانپور و دیگر نویسندگان و شاعران مغضوب جلوگیری کرده و آن را حریم ممنوعه ای می داند که تلاش برای سخن گفتن پیرامون آن جنگی تمام عیار از سوی دشمنان ارزیابی کرده و آن را مستحق مجازات می داند.

جمهوری اسلامی همچنین تاکنون مانع از انتشار آثار کسانی همچون: سعید سلطانپور،غلامحسین ساعدی، نادر نادرپور، اسماعیل خویی و... شده است. افزون برآن، پس از تیرباران سعید سلطانپور، جمهوری اسلامی همه اقتدار امنیتی خود را بکاربرد تا مانع از فعالیت آزادانه کانون نویسندگان ایران شود که سعید سلطانپور از فعالان و اعضای هیئت دبیران آن بود.

مقامات جمهوری اسلامی پنهان نمی کنند که دفاع بی حدوحصر کانون نویسندگان ایران، از آزادی های سیاسی و اجتماعی این نهاد را به یک دشمن سیاست های استبدادی حاکم تبدیل کرده است.

پانویس:(۱) یکی از پاسداران پیشین زندان اوین (ص ت) در زمان تیرباران سعید سلطانپور می گوید: آیت الله گیلانی روز سی ام خرداد سعید سلطانپور را در یکی از اتاق های زندان اوین «محاکمه» کرد و هنگامی که شنید سلطانپور متولد سبزوار است از او پرسید آیا شما ملاهادی سبزواری را می شناسید؟ که سلطانپور گفت بله. پس از آن آیت الله گیلانی خطاب به سلطانپور گفت آیا حاضرید افکار ملاهادی سبزواری را مطالعه کنید که سلطانپور گفت اگر وقت کنم حتما. پس از آن آیت الله گیلانی بدون آن که سخنی از محکومیت یا حتا اعدام بکند به سلطانپور گفت خب حتما آثار سبزواری را مطالعه کنید. پس از آن سلطانپور به بند بازگشت و فردا صبح تیرباران شد.

زمان این نظرخواهی به پایان رسیده است
نظرات
     
نظری در این صفحه نوشته نشده است. شما اولین نفر باشید

نظرسنجی

آرشيو نظرسنجی های قبلی