https://ir.voanews.com/z/6638 Voice of America provides a wide range of news, special coverage and reports about Iran آخرین خبرهای ایران و درباره ایران در وب سایت صدای آمریکا https://ir.voanews.com/Content/responsive/VOA/fa-IR/img/logo.png https://ir.voanews.com/z/6638 fa 2012 - صدای آمریکا 60 Sun, 25 Oct 2026 14:49:17 +0330 Pangea CMS – VOA پیام ویدئویی محسن امیریوسفی به جشنواره فیلم لندن که چهارشنبه ۲۲ مهر در نخستین نمایش فیلم تازه او «نفرین توقیف» برای حضار سالن کرزون سوهو پخش شد، بیش از هر چیز به این دلیل به چشم مخاطبان ایرانی آمد که این فیلمساز مستقل، نمایش افتتاحیه فیلمش را به «جان‌باختگان کشتار دی ماه» تقدیم کرد. به سیاق «یکی به نعل و یکی به میخ» هم حرف نزد. یعنی مثلاً تعداد کشته‌شدگان را طبق روایت حکومت جمهوری اسلامی، تعدیل نکرد و به صراحت گفت که «هزاران نفر از مردم کشورم در جریان تظاهرات اعتراضی در دو شب تلخ دی ۱۴۰۴، جان خود را از دست دادند». جوری نگفت که ظن نزدیک به پروپاگاندای نظام و ادعای «شلیک توسط بیگانگان و عناصر آمریکا و اسرائیل به مردم»، به قوت خود باقی بماند و به سیاق مطلوب حاکمیت، اشاره به جنگ و مظلوم‌ جلوه دادن حکومت را نیز به ستمدیدگی مردم ایران، پیوند نزد. در همین جشنواره، یکی دیگر از فیلمسازان ایرانی حاضر، مریم تفکری بود: فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه آکسفورد که با فیلم قبلی خود «غزال سرخ»، جایزه بزرگ جارمن لندن را از آن خود کرد. پروژه تازه او با عنوان «شب‌نامه» درباره زنان مبارز در تاریخ معاصر ایران در کنار «غزال سرخ» در بخش «نمایش‌های ویژه» فستیوال به نمایش درآمد. این فیلمساز جوان نیز در بازتاب صدای مردم ایران در اعتراض‌های منجر به سرکوب حکومتی، فعال بوده است. جایی از فیلم دیگرش «گلهای شب دریا» که در مارسی دیپلم ویژه هیأت داوران را گرفت، او از تجربه‌ای می‌گوید که برای ایرانیان مهاجر، با تلاشی که برای تصحیح تصویر ذهنی غربی‌ها از اخبار و اوضاع ایران نشان می‌دهند، بسیار ملموس است. تفکری در این فیلم با اشاره مستقیم به کشتار ۱۸ و ۱۹ دی، می‌گوید: «از مخاطبان و بینندگانم خواستم همان سطح از ظرافت، دقت و سواد سیاسی را برای خواندن و تحلیل ]اخبار[ ایران به کار بگیرند که برای کشور و محیط داخلی خودشان و اخبار آن، لازم می‌دانند». به این ترتیب، دو فیلمساز از دو نسل متفاوت، گرایش‌های سینمایی کاملاً دور از یگدیگر، یکی مشهور به کار با طنز سیاه و دیگری معروف به کارهای تجربی و مقالات تصویری video essays))، هر دو کوشیدند صدای ایران و ایرانی را در این جشنواره، نمایندگی کنند. فیلمی که داستانش درباره توقیف است در کنار تقدیم فیلم به یاد و خاطره جان‌باختگان اعتراضات سراسری، حرف کلیدی دیگری هم در پیام امیریوسفی بود که وضعیت سینمای بدون مجوز ساخت و نمایش در ایران کنونی را بیان می‌کرد. از طرفی فیلمش در جشنواره مؤسسه فیلم بریتانیا در لندن به نمایش درمی‌آمد. از طرف دیگر خودش نمی‌توانست حضور داشته باشد. از طرفی غمگین بود چون با اطمینان می‌گفت که نمی‌تواند «به نمایش فیلم در کشور خود»، امیدوار باشد. از طرف دیگر خوشحال بود که شاهد نخستین نمایش جهانی «نفرین توقیف» در «جشنواره قدیمی لندن» است. امیریوسفی در پیامش به صراحت نمی‌گفت که ممنوع‌الخروج است. اما با توجه به احضار مجدد او به دادسرای ارشاد تهران به محض اعلام خبر حضور فیلمش در این جشنواره، همین احتمال به عنوان دلیل عبارتی که در پیامش آمده یعنی «به دلایلی خارج از اراده‌ام، نتوانستم کنار تماشاگران باشم»، قطعی به نظر می‌رسد. او در تمام مدت این پیام، به تناسب موقعیتی که برای ایرانیان و احوال تلخ آنها از پس سوگ کشتار و سرکوب حکومت در دی ماه ترسیم می‌‌کند، صورتی جدی دارد و لحن و کلماتی فاقد طنز. اما فیلمش «نفرین توقیف» با بیانی نزدیک به گروتسک (کمدی‌های همنشین با مرگ و چگونه مردن)، نوعی کمدی سیاه است. چیزی که در کارنامه امیریوسفی از «خواب تلخ» و «آتشکار» تا «آشغال‌های دوست‌داشتنی»، سابقه‌ دارد. فیلم تازه او در بخشی از فستیوال حاضر است که عنوان «خنده» را بر خود دارد. ذیل این عنوان در وبسایت و کاتالوگ رسمی جشنواره فیلم لندن، این تیتر فرعی آمده: «از کمدی-رمانتیک‌های پر شر و شور تا هجویه‌های تند و تیز». «نفرین توقیف» با موقعیتی آغاز می‌شود که طی آن خود فیلمساز بعد از سکته قلبی در دوران مشکلات توقیف یکی از فیلم‌هایش، با عزرائیل به عنوان مأمور ستاندن جان خود، مکالمه می‌کند. ایده اولیه امیریوسفی برای آن که نقش یکی از شخصیت‌های توی قاب عکس‌های فیلم «آشغال‌های دوست‌داشتنی» را بهروز وثوقی بازی کند، در این ترکیب خیال و واقعیت، باز سر از ذهن او بر می‌آورد. امیریوسفی در تیزر تبلیغاتی فیلم خطاب به بیننده توضیح می‌دهد که بعد از ملاقات با وثوقی، تصمیم گرفت از او مستندی بسازد. مستندی که حمیدرضا صدر منتقد سینمایی که آن زمان هنوز در قید حیات بود، در آن با امیریوسفی همکاری کرد. اما شاید بخش دیگری از پیام امیریوسفی در فستیوال لندن بتواند معرفی فیلم او را تکمیل کند: «نفرین توقیف فقط داستان یک شخص یا داستان سینمای ایران زیر بار توقیف و سانسور نیست. این فیلم، داستان یک کشور و مردمی است که سال‌ها توقیف، سرکوب، فشارهای اجتماعی و رنج را تحمل کرده‌اند». او در فیلم «نفرین توقیف»، به وقایع و اعتراض‌های دی ۱۴۰۴ نیز پرداخته است. مستندی شبیه به ویدئو-پژوهش فیلم «شب‌نامه» کار تازه مریم تفکری، فیلمساز مقیم بریتانیا در جشنواره لندن و در روز شنبه ۲۵ مهر، نخستین نمایش خود را در سئانس مشترکی با فیلم تحسین‌شده قبلی او «غزال سرخ» از سر گذراند. این فیلم در کلی‌ترین توصیف، به «بخش‌های روایت‌نشده‌ای از تاریخ مقاومت و مبارزه سیاسی زنان ایرانی» می‌پردازد. در توضیحی دقیق‌تر، هیون یین چو یکی از نویسندگان مؤسسه فیلم بریتانیا درباره این دو فیلم نوشته است: «این دو فیلم پژوهش‌محور، از پاره‌روایت‌هایی از دل آرشیو سال‌های پایانی دوران پهلوی و اوایل بعد از انقلاب ۵۷ استفاده می‌کنند». در این فیلم‌ها، تفکری با ترکیبی از رویکرد خود به خاطرات شخصی و همزمان، تورق رخدادهای ملی در زمینه مبارزات زنان، می‌کوشد چیزی را آشکار کند که با یک عمر سرکوب و سانسور سیاسی و فرهنگی، پنهان مانده است. خانم هیون در تشریح این نکته که فیلم‌های تفکری، به سراغ بازآفرینی آن دوره تاریخی نمی‌روند، نوشته: «رهیافت شاعرانه تفکری به جای بازسازی گذشته، در سکوت‌های آن مکث می‌کند و فضایی فراهم می‌آورد تا تاریخ‌ جایگزین و رویاهای سیاسی فراموش‌شده، مجال بروز پیدا کنند». مقصود از «تاریخ جایگزین» را می‌توان با نگاهی به برخی کارهای دیگر این فیلمساز تجربه‌گرا دریافت: او با دقت در برخی نتایج سانسور در آثار هنری ایران بعد از انقلاب اسلامی، به فرضیات ارجاع می‌دهد. یعنی می‌پرسد اگر فرض کنیم این یا آن سانسور رخ نمی‌داد، زندگی و جامعه ایرانی با هر پدیده چطور روبه رو می‌شد. در یکی از فیلم‌های او به اسم «کیف ایرانی» که در فهرست «مقالات ویدئویی» برگزیده مجله سینمایی «سایت اند ساوند» در مجموع دو سال ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ قرار داشت، برش‌هایی از فیلم‌های ایرانی محصول سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۷ خورشیدی را می‌بینیم که چگونه در آنها کیف و بقچه در دست بازیگران زن و مرد، جایگزین لمس دستان یکیدیگر می‌شود. در انبوهی فیلم ایرانی، از فیلم‌های تجاری و قابل فراموشی تا شاخص‌ترین ساخته‌های فیلمسازان مهم سینمای پس از انقلاب مانند رخشان بنی‌اعتماد، می‌بینیم که چگونه در موقعیت‌هایی که پای مرگ و زندگی در میان است، زن و مرد همچنان به جای کمک یا نجات یکدیگر، گره روسری یا آستین لباس طرف مقابل را می‌گیرند! مریم تفکری در بخشی از گفتار متن «کیف ایرانی» نحوه رویارویی ذهن ایرانی بعد از انقلاب ۵۷ با این نوع پرداخت را تشریح می‌کند: «تماشاگر ایرانی درمی‌یابد چیزی که دارد می‌بیند، تنها روش ممکن نمایش چیزی دیگری است که نمی‌توانند نشانش دهند». می‌توان حدس زد که فیلمسازی با این بینش، تاریخ مبارزات زنان در ایران معاصر را از چه دیدگاهی در فیلم اخیر خود «شب‌نامه»، روایت کرده است. سه فیلمساز دیگر، راوی تاب‌آوری مردم کشورشان حضور همدلانه این دو فیلمساز در تلاش برای بازتاب صدای مردم ایران، تنها مشارکت فیلمسازان مستقل ایرانی در هفتادمین دوره جشنواره سالانه لندن نیست. به غیر از آنها، دو فیلم «کمی نور» و «خانه دوست اینجاست» که هر دو به طور مخفیانه و بدون مجوز رسمی سازمان سینمایی و وزارت ارشاد، در ایران ساخته شده‌اند، به این فستیوال راه یافتند. علی عسگری که به تازگی با فیلم «کمی نور» در بخش مسابقه اصلی جشنواره ونیز حضور داشت، در این فیلم که در جشنواره لندن نیز به نمایش در‌آمد، حال و وضع پزشکی را روایت می‌کند که بعد از یاری رساندن به آسیب‌دیدگان سرکوب اعتراض‌های مردمی، در وضعیت بغرنجی روزگار می‌گذراند. با تهدید و احضار نهادهای امنیتی دست و پنجه نرم می‌کند و نیز با ترومای باقی مانده از آن شب‌ها و روزها. نقش این پزشک را در فیلم، میثاق زارع به عهده دارد. بازیگری که با سابقه‌ای حدوداً دو دهه‌ای در تئاتر و سینما، پیش از این نقش بازپرس قوه قضاییه را در فیلم کاندیدای اسکار محمد رسول‌اف «دانه انجیر معابد» نیز به عهده داشت. او در این سالها در سینمای رسمی و متقاضی مجوز دولتی، حاضر به نقش‌آفرینی نشده است. همچنین فیلم «خانه دوست اینجاست» ساخته مریم عطایی و حسین کشاورز، از تلاش مردم و جوانان ایرانی برای تاب آوردن در شرایط امروز ایران می‌‌گوید. از دغدغه مهاجرت تا جمع شدن در مهمانی‌ها و محافل خصوصی با ترکیبی از نگرانی، ترس از دستگیری و همچنین خنده و رقص و موسیقی. در تیزر این فیلم می‌توان همان روش آشنای مقاومت و استقامت ایرانیان یعنی به‌کارگیری سلاح طنز را دید. آنها حتی با موقعیت خطیر خود و سایرین در این شرایط نیز شوخی می‌کنند؛ با وجود این که به تلخی و سختی آن واقف‌اند. مریم عطایی در چند گفت‌وگوی مختلف، درباره نوع طاقت آوردن مردم ایران تحت شدیدترین فشارها می‌گوید که امیدوار است این مقاومت، «به تحمیل فشار بیشتر بر مردم» کشورش، منجر نشود. زیرا «گاهی اوقات این تصور به وجود می‌آید که چون مردم توان تحمل دارند، می‌توان هر میزان فشار را بر آنان تحمیل کرد». برآیندی از ایران امروز اگر کسی فارغ از پیگیری سینمایی، فقط برای به دست آوردن برآیندی از شرایط کنونی ایران به ساخته‌های فیلمسازان ایرانی حاضر در بخش‌های گوناگون جشنواره امسال مؤسسه فیلم بریتانیا در لندن نگاه کند، می‌تواند چشم‌اندازی همدلانه ببیند که در عین درک رنج و هزینه‌هایی که مردم تحمل می‌کنند، به ضرباهنگ زندگی در ایران و همچنین به میراث و روندی که در دهه‌های بعد از انقلاب ۵۷ طی کردند تا به امروز رسیدند، توجه کافی دارد. سینمای مستقل، جدا از مجوزهای دولتی، همچنان به راه خود می‌رود تا در قالب‌های گوناگون مستند، داستانی، تجربی و تلفیق تمام اینها، با لحن‌هایی پرتنوع و در نوسان از کمدی تلخ تا تحقیقی که قلمش دوربین فیلمبرداری است، نگذارد روایت یکسویه سینمای رسمی جمهوری اسلامی، این دوران سخت زندگی ایرانی را به خود محدود سازد. https://ir.voanews.com/a/maryam-tafakori-mohsen-amiryousefi-london-festival/8214188.html https://ir.voanews.com/a/maryam-tafakori-mohsen-amiryousefi-london-festival/8214188.html Fri, 23 Oct 2026 22:28:05 +0330 دیدگاهفرهنگ و زندگی مجید نیک‌اندیش در وصیت‌نامه‌اش خطاب به مادرش درباره حال خود پیش از اعدام می‌نویسد: «امشب عین بچه‌های کوچک شدم که از آمپول می‌ترسند. فقط یک سوال تو ذهنمه «چرا؟»» https://ir.voanews.com/a/8212103.html https://ir.voanews.com/a/8212103.html Mon, 19 Oct 2026 17:23:41 +0330 دیدگاه voadigital@voanews.com (مریم میرزا) اسماعیل فکری، ۳۲ ساله‌ و فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر بود که در ۲۶ خرداد ۱۴۰۴، سه روز پس از آغاز «جنگ ۱۲ روزه»، به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل اعدام شد. بر اساس گزارش‌ها، این حکم در زندان قزل‌حصار کرج اجرا شده است. https://ir.voanews.com/a/8211988.html https://ir.voanews.com/a/8211988.html Fri, 16 Oct 2026 19:01:31 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) چهارشنبه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ سه سال از قتل خونبار کارگردان بزرگ سینمای ایران، داریوش مهرجویی و همسر و همکار فیلمنامه‌نویسش وحیده محمدی‌فر گذشت. https://ir.voanews.com/a/iran-darius-vahideh-murder/8211213.html https://ir.voanews.com/a/iran-darius-vahideh-murder/8211213.html Wed, 14 Oct 2026 22:21:12 +0330 دیدگاهايرانفرهنگ و زندگی بابک شهبازی از زندانیان سیاسی بود که پس از پایان جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل اعدام شد. او که به «جاسوسی برای اسرائیل» متهم شده بود، ۲۶ شهریور ۱۴۰۴ حکم اعدامش در زندان قزلحصار کرج اجرا شد. https://ir.voanews.com/a/iran-israel-babak-shahbazi-execution-spy-/8210869.html https://ir.voanews.com/a/iran-israel-babak-shahbazi-execution-spy-/8210869.html Tue, 13 Oct 2026 22:13:25 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) کیارش اسدی زاده، فیلمساز جوانی که همین سال ۱۴۰۲ در فضای داخلی فعالیت می‌کرد و به طور همزمان دو سریال «دفتر یادداشت» و «هفت» به کارگردانی او در شبکه مجاز نمایش خانگی پخش می‌شد، در نخستین فیلمی که بیرون از ایران ساخته، به سراغ روزهای خیزش «زن، زندگی، آزادی» رفته است. https://ir.voanews.com/a/iran-film-makers-theater-/8204268.html https://ir.voanews.com/a/iran-film-makers-theater-/8204268.html Tue, 13 Oct 2026 19:45:33 +0330 دیدگاهفرهنگ و زندگی در نخستین روزهای مهرماه امسال، خبر کشته‌شدن سه عضو یک خانواده در ایران بار دیگر این پرسش را پیش کشید که در مسیری که با قتل آغاز می‌شود و قرار است با «قصاص» قاتل به پایان برسد، خشونت تا کجا می‌تواند ادامه یابد؟  https://ir.voanews.com/a/8209084.html https://ir.voanews.com/a/8209084.html Fri, 09 Oct 2026 15:46:05 +0330 دیدگاهحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) در روایت رسمی جمهوری اسلامی، زمان بازداشت او اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام شده است؛ با این حال، منابع حقوق بشری از بازداشت او در خردادماه ۱۴۰۴، هم‌زمان با «جنگ دوازده روزه» اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران، در جریان سفرش به ارومیه خبر داده‌اند. https://ir.voanews.com/a/iran-aghil-keshavarz-execution-espionage-israel-religion-critic/8208390.html https://ir.voanews.com/a/iran-aghil-keshavarz-execution-espionage-israel-religion-critic/8208390.html Wed, 07 Oct 2026 19:05:02 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) وطنی که هر نوع حمایت از بقای حکومتش در قالب «نه به جنگ» می‌تواند ملاک وطن‌پرستی یا وطن‌فروشی باشد، چه طور در ماهیت خود آن قدر حساسیت‌زا می‌شود که نقشه و نماد ملی باستانی‌اش، می‌تواند بازیکنی را به ورطه بایکوت شدن بکشاند؟ https://ir.voanews.com/a/football-technical-and-security-reasons-islamic-republic/8208408.html https://ir.voanews.com/a/football-technical-and-security-reasons-islamic-republic/8208408.html Wed, 07 Oct 2026 17:39:02 +0330 دیدگاهورزش حمله ماه گذشته حوثی‌ها به بندر المخا و پیشروی آنها تا باب‌المندب، در حساب و کتاب جمهوری اسلامی، تنها در قالب «پیروزی تبلیغاتی» خلاصه می‌شود که هیچ راهبرد قابل‌قبولی برای حفظ و تثبیت مناطق تصرف شده، ارائه نمی‌داد. https://ir.voanews.com/a/yemen-houthi-iran-saudi-proxy/8208321.html https://ir.voanews.com/a/yemen-houthi-iran-saudi-proxy/8208321.html Tue, 06 Oct 2026 22:18:51 +0330 دیدگاه voadigital@voanews.com (حسن هاشمیان) انگیزه اصلی این ترور، خشم گروه‌های اسلام‌گرا از امضای پیمان صلح با اسرائیل در سال ۱۹۷۸ بود. پیمانی که اگرچه مصر را در جهان عرب منزوی کرد، اما انور سادات را به یکی از تأثیرگذارترین رهبران قرن بیستم در حوزه دیپلماسی خاورمیانه و روابط بین‌الملل تبدیل کرد. https://ir.voanews.com/a/8208351.html https://ir.voanews.com/a/8208351.html Tue, 06 Oct 2026 19:53:35 +0330 دیدگاه در اخبار احضار اهل سینما در ماه‌های اخیر، در نامه‌ها و درخواست‌ها برای کاهش برخورد قهری با آنها از سوی نهادهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی و در آمار و ارقامی که نامه‌های اخیر از شمار افراد احضارشده ارائه می‌دهند، چیزهایی که باعث تعجب ایرانیان پیگیر این خبرها شوند، بسیارند. https://ir.voanews.com/a/8206741.html https://ir.voanews.com/a/8206741.html Fri, 02 Oct 2026 22:50:53 +0330 دیدگاهفرهنگ و زندگی عارف خوشکار، یکی از بازداشت‌شدگان جنبش «زن، زندگی، آزادی»، پس از تحمل بیش از سه سال حبس، روز ۲۴ تیر ۱۴۰۵ اعدام شد. https://ir.voanews.com/a/iran-death-penalty-execution-woman-life-freedom/8206729.html https://ir.voanews.com/a/iran-death-penalty-execution-woman-life-freedom/8206729.html Fri, 02 Oct 2026 16:38:29 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) انتشار ویدئوهایی از معلمان و کارکنان کادر درمان که از آخرین روز کاری یا تصمیم خود برای استعفا سخن می‌گویند، در هفته‌های اخیر به یکی از موضوعات مورد توجه در شبکه‌های اجتماعی فارسی تبدیل شده است. این پدیده هم‌زمان با هشدارها درباره کمبود شدید نیروی انسانی در نظام آموزش و سلامت جمهوری اسلامی رخ می‌دهد. https://ir.voanews.com/a/teachers-nurses-quit-jobs/8205369.html https://ir.voanews.com/a/teachers-nurses-quit-jobs/8205369.html Mon, 28 Sep 2026 21:28:06 +0330 ايراناقتصادیسرخط خبرهاحقوق شهروندیدیدگاه امید بهزاد، از سوی جمهوری اسلامی به جاسوسی برای اسرائیل متهم و در روز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ اعدام شد. سازمان حقوق بشری هه‌نگاو بر اساس جزییاتی که از پرونده او دریافت کرده است، خبر داده است که حکم امید بهزاد در زندان مرکزی ارومیه اجرا شده است. https://ir.voanews.com/a/iran-execution-human-right/8204258.html https://ir.voanews.com/a/iran-execution-human-right/8204258.html Fri, 25 Sep 2026 17:27:26 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) در گزارش برنامه ۲۰:۳۰ صدا و سیما، در بخشی که اعترافات اجباری پوریا صفوت مقابل دوربین پخش می‌شود، نکاتی به چشم می‌آید که، با وجود جزئی بودن، نمی‌توان به‌سادگی از کنارشان گذشت، نکاتی که می‌توانند نشانه‌هایی از دیکته شدن اعترافات به او باشند. https://ir.voanews.com/a/iran-human-right-execution-protest/8202440.html https://ir.voanews.com/a/iran-human-right-execution-protest/8202440.html Thu, 24 Sep 2026 18:42:26 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) با انتصاب ابراهیم رئیسی به عنوان رئیس‌ جمهوری ایران در مرداد ۱۴۰۰ توسط علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، دولت جدید در سیاست خارجی با دو اولویت کار خود را آغاز کرد: لغو تحریم‌ها و بهبود روابط با کشورهای منطقه. دولت رئیسی که خود را میراث‌دار «سوءمدیریت دولت حسن روحانی» معرفی می‌کرد و در پی «جراحی اقتصادی» بود، به شدت به دو موضوع لغو تحریم‌ها و بهبود روابط با کشورهای منطقه و به ویژه عربستان سعودی احساس نیاز می‌کرد. برای این منظور، بعد از وساطت ناقص دو کشور عراق و عمان که در میانجی‌گری میان پادشاهی سعودی و جمهوری اسلامی به نتایج معینی نرسیده بودند، این بار چینی‌ها میزبان گفتگوهای عادی‌سازی روابط میان رژیم ایران و عربستان شدند. مذاکرات از ۱۵ تا ۱۹ اسفند ۱۴۰۱ میان مساعد عیبان، مشاور امنیت ملی عربستان، و علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی حکومت ایران، در شهر پکن ادامه داشت. هرچند تلاش‌ها برای اعاده روابط میان عربستان سعودی و جمهوری اسلامی، که از ماه دی ۱۳۹۴ بعد از حمله به سفارت و کنسولگری عربستان در تهران و مشهد قطع شده بود، در دو سال آخر دولت دوم حسن روحانی شدت یافت، اما خامنه‌ای مایل بود امتیاز ازسرگیری روابط را به رئیسی بدهد، که در کارنامه خود از آن به عنوان مهمترین دستاورد سیاست خارجی دولت خویش یاد می‌کرد. در بیانیه مشترک سه کشور عربستان سعودی، جمهوری اسلامی، و چین که درباره از سرگیری روابط منتشر شد، بر نکات مهمی از جمله احترام کامل به حاکمیت دو کشور، عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر، فعال کردن دوباره تمام توافق‌نامه‌های امضاشده در زمینه‌های اقتصادی، تجاری، سرمایه‌گذاری، فن‌آوری، فرهنگی و دانشگاهی، ورزش و جوانان، و از همه مهمتر توافق‌نامه امنیتی تأکید شده است. در این بیانیه همچنین جمهوری اسلامی به همراه سعودی و چین متعهد شده است تمام تلاش خود را در جهت ارتقای صلح، ثبات و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی به عمل آورد. اما با گذشت چهار سال از این توافقات و تعهدات، اکنون موشک‌ها و پهپادهای سپاه پاسداران آسمان عربستان را هدف قرار می‌دهند، کشتی‌های سعودی در تنگه هرمز مورد حمله قرار می‌گیرند، و جمهوری اسلامی از طریق حوثی‌ها به باب‌المندب رسیده و امنیت دریانوردی سعودی‌ و دیگر کشورها را در معرض خطر قرار داده است. طی روزهای گذشته خبرگزاری فرانسه به نقل از دو منبع نظامی حوثی گزارش داد «مستشارانی» از سپاه پاسداران از منطقه باب‌المندب، بندر و فرودگاه مخا، و اردوگاه جبل‌النار در شرق این بندر بازدید و بر عملیات حفر تونل در تپه‌های کوهستانی مشرف به مخا و تنگه باب‌المندب نظارت کردند، و نصب رادار در نزدیکی بندر المخا و داخل جزیره زقر در جنوب دریای سرخ را مورد بحث قرار دادند. این از نظر سعودی‌ها می‌تواند ناقض روح حاکم بر بیانیه مشترک پکن و تعهداتی باشد که جمهوری اسلامی برای از سرگیری روابط با عربستان در اسفند ۱۴۰۱ داده است. از منظر عربستان، توافق پکن بر سه محور بنا شده بود: ازسرگیری روابط میان جمهوری اسلامی و پادشاهی سعودی بعد از ۷ سال بحران و قطع روابط، فعال کردن دوباره توافق‌نامه‌های امضاشده میان دو کشور، و احترام کامل به حاکمیت سیاسی و عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر. طی چهار سال اخیر، به دلیل ماهیت سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی و عدم اعتماد سعودی‌ها، هیچ کدام از این سه محور به شکل کامل به اجرا درنیامد. در این میان سعودی‌ها حتی حاضر نشدند به ساختمان قبلی سفارت خود برگردند، و سفارت‌خانه جدید خود را در هتل اسپیناس محله سعادت‌آباد مستقر کردند؛ موضوعی که از همان ابتدا ازسرگیری روابط میان دو کشور را در وضعیت «موقت» قرار داد. وضعیت غیرقابل تحمل سیاست رژیم ایران در منطقه قبل از آن‌که حوثی‌ها به باب‌المندب برسند و به شهرهای جنوبی عربستان با موشک و پهپاد حمله کنند، مدارا با جمهوری اسلامی برای سیاستمداران سعودی قابل تصور بود، اما اکنون همه چیز تغییر کرده و تمام خطوط قرمز زیر پا گذاشته شده است. اکنون شرایط منطقه وارد دوره غیرقابل تحمل سیاست‌های جمهوری اسلامی شده است. در این میان دو گزینه در برابر رهبران رژیم ایران قرار دارد: یا به دوران قبل از شرایط فعلی برگردد، یا با ابزارهای جدیدی برای مهار خود مواجه می‌شود. هنوز طبیعت ابزارهای جدید در مواجهه با چالش‌های تازه جمهوری اسلامی روشن نشده است. یک سری نشست‌ها بین مقامات امنیتی و نظامی کشورهای عربی خلیج فارس به همراه مصر و اردن با طرف‌های اروپایی و آمریکایی برگزار شده، و قرار است در حاشیه اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل نیز نشست‌‌های جدیدی برگزار شود. تمام این‌ها حکایت از آن دارد که ممکن است موضوع ایران و رژیم جمهوری اسلامی بعد از پایان یافتن اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل در فازی جدید قرار بگیرد که با آنچه در گذشته اتفاق افتاده متفاوت باشد. اما در این میان و به رغم تعهدات، وساطت چینی‌ها، و امضای توافق‌نامه‌ها، یک چیز ثابت مانده است، و آن میل جمهوری اسلامی به توسعه در منطقه، اصرار بر سیاست نیابتی‌، و ادامه جنگ و درگیری با کشورهای منطقه است. این‌ها اهداف خمینی از بدو تشکیل جمهوری اسلامی بود، و تا وقتی که جمهوری اسلامی باقی است چنین اهدافی هم دنبال می‌شود. * نظرات و دیدگاه‌های مطرح‌شده در این مقاله لزوما بازتاب‌دهنده موضع صدای آمریکا نیست. https://ir.voanews.com/a/8202439.html https://ir.voanews.com/a/8202439.html Mon, 21 Sep 2026 22:55:09 +0330 دیدگاه voadigital@voanews.com (حسن هاشمیان) وقتی کودک یک خانواده که مادرش بین معترضان جاویدنام ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ بوده یا به فرض، پدرش در آن شب‌ها و روزها بازداشت شده و در زندان‌های جمهوری اسلامی است، https://ir.voanews.com/a/children-psychology-mental-health-war-children-trauma-political-violence/8201576.html https://ir.voanews.com/a/children-psychology-mental-health-war-children-trauma-political-violence/8201576.html Fri, 18 Sep 2026 22:58:36 +0330 دیدگاهايرانفرهنگ و زندگی از واپسین روزهای سال ۱۴۰۴ تا امروز، در حالی که شش ماه از سال ۱۴۰۵ گذشته است، ایرانِ جنگ‌زده شباهت دیگری نیز با دهه ۱۳۶۰ پیدا کرده است: اعدام گسترده زندانیان سیاسی. https://ir.voanews.com/a/iran-executions-political-prisoners-death-penalty-human-rights/8201507.html https://ir.voanews.com/a/iran-executions-political-prisoners-death-penalty-human-rights/8201507.html Fri, 18 Sep 2026 21:52:36 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا) قائم حسینی، ۲۱ ساله، تبعه افغانستان ساکن اصفهان، ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ اعدام شد. او از بازداشتی‌های اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بود. قائم حسینی در ارتباط با پرونده موسوم به «میدان علیخانی» به اعدام محکوم شده بود. او پنجمین معترض دی ماه و دومین تبعه افغانستان در پرونده «میدان علیخانی» بود که اعدام شد. https://ir.voanews.com/a/executions-death-penalty-iran-protests/8197998.html https://ir.voanews.com/a/executions-death-penalty-iran-protests/8197998.html Wed, 16 Sep 2026 21:58:19 +0330 دیدگاهايرانحقوق شهروندی voadigital@voanews.com (مریم میرزا)