مردی از مقابل پوستری دیواری از ملک سلمان و ولیعهدش، محمد بن سلمان، در جده در عربستان سعودی، عبور می کند. ۷ مارس ۲۰۲۰
مردی از مقابل پوستری دیواری از ملک سلمان و ولیعهدش، محمد بن سلمان، در جده در عربستان سعودی، عبور می کند. ۷ مارس ۲۰۲۰

بخش انگلیسی صدای آمریکا ـ رسانه‌های مورد حمایت حکومت و روحانیون عربستان سعودی، قدرتمندترین کشور جهان عرب و جایگاه مقدس ترین اماکن دین اسلام، از تغییرات از پیش رخ داده در روابط با اسرائیل خبر می دهند؛ اتفاقی که تنها به دستور محمد بن سلمان، ولیعهد قدرتمند سعودی، می‌تواند رقم خورده باشد.

پیام های گوناگون درباره احتمال برقراری روابط میان عربستان سعودی و اسرائیل بازتاب آن چیزی است که تحلیلگران و ناظران آن را نتیجه نگاه ولیعهد ۳۵ ساله آن کشور به منافع ملی، می‌دانند.

کارشناسان می گویند آن چه پایتخت های کشورهای منطقه خلیج فارس را به اسرائیل به عنوان یک متحد نزدیک کرده، نگاه به ایران به عنوان یک دشمن مشترک و نگرانی از مسیر سیاست خارجی آمریکا با توجه به ابهام بر سر انتخابات ریاست جمهوری آینده ایالات متحده است. اما این، همه مساله نیست. خالد بن سلمان، سفیر پیشین عربستان در آمریکا، به یک کارشناس گفته است، اولویت اصلی ولیعهد، اصلاح اقتصاد سعودی است. خالد بن سلمان می‌گوید که  برادرش، ولیعهد سعودی، گفته است: «ما بدون اسرائیل موفق نخواهیم شد.»

ترکی الفیصل، شاهزاده سرشناس سعودی، هر گونه صحبت از اختلاف بین پادشاه و ولیعهد را «گمانه زنی محض» توصیف می کند. اما تحلیلگران می‌گویند تا زمانی که ملک سلمان قدرت را در دست دارد بعید است عربستان سعودی با اسرائیل روابط رسمی برقرار کند.

ریاض از توافق های امارات متحده عربی و بحرین با اسرائیل انتقادی نکرده و به درخواست فلسطینی ها برای میزبانی اجلاسی با هدف محکومیت این توافق ها پاسخی نداده است. رسانه های تحت کنترل ریاض نیز این توافق ها را تاریخی و برای صلح منطقه مناسب خواندند.

ریاض همچنین یک روز پس از ملاقات جرد کوشنر، مشاور ارشد پرزیدنت ترامپ و از افراد بسیار فعال و موثر در زمینه عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل، با ولیعهد در ریاض، استفاده از حریم هوایی عربستان سعودی برای پرواز هواپیمای اسرائیلی به مقصد امارات را تائید کرد.

محمد بن سلمان در آخرین سفر خود به واشنگتن در آوریل ۲۰۱۸ گفته بود که اسرائیل اقتصاد بزرگی است و «منافع مشترک بسیاری بین ما و اسرائیل وجود دارد.» تحلیلگران معقتدند توافق بحرین و اسرائیل بدون تأیید ریاض امکان پذیر نبوده است.

کارشناسان جهان عرب می‌گویند که ریاض نمی‌خواهد چنین ارتباطی به عنوان نشانه ضعف سعودی ها تلقی شود؛ بلکه می خواهد چنین تحولی به قدرت آن کشور بیافزاید.

به گفته این کارشناسان، نسل جوان خاورمیانه می‌خواهد به جای آن که آرزوها و رویاهایش مصادره شود، شاهد عادی شدن اوضاع باشد.