هر هفته می‌توانید سوالات پزشکی خود را برای طرح با دکتر شیده رضایی برای صدای آمریکا به آدرس@sendvoa در تلگرام ما (کلیک کنید) بفرستید.

سوال | راشا: قبلا گفته می شد که کووید ۱۹ خطری برای بچه ها ندارد، اما مدتی است که در جاهای مختلف درباره خطر بیماری قلبی کرونا برای بچه‌ها صحبت می کنند. من یک پسر ۵ ساله و یک دختر ۷ ساله دارم و خیلی نگرانم. لطفاً در این باره توضیح بدید. 

پاسخ | دکتر شیده رضایی: نگرانی شما اساس علمی دارد، زیرا با افزایش دانسته‌های پزشکی درباره کرونا ویروس نوظهور، روشن شده که کودکان نیز به کووید ۱۹ مبتلا می شوند، و نشانه های بیماری در کودکان غالبا ملایم و شبیه سرماخوردگی، یعنی تب، آبریزش و سرفه است.


از سوی دیگر چندین مرکز پزشکی معتبر در نقاط مختلف جهان گزارش کرده اند که همزمان با همه گیری کووید ۱۹، گروهی از کودکان و نوجوانان به دلیل پدیدار شدن راش های پوستی و التهاب منتشر و خطرناک در ارگان های متعدد از جمله قلب، ریه، مغز و کلیه ها در بیمارستان ها بستری شده اند. بررسی پرونده پزشکی این افراد نشان می دهد علاوه بر نشانه‌های بالینی، آزمایش ویروس جدید کرونا در دستکم ۶۰ درصد از کودکان و نوجوانان مثبت بوده است.

پزشکان، نام این نشانگان جدید را «التهاب ارگان های متعدد کودکان» گذاشته اند که به صورت اختصاری MIS-C خوانده می شود.

این بیماری شباهت ظاهری و بالینی زیادی به «شوک توکسیک یا سمی» و سندرم شناخته شده و نادر کاواساکی در کودکان دارد. نشانه های کودک مبتلا به کاواساکی، تب چهل درجه یا بالاتری است که بیش از ۵ روز طول کشیده و همزمان با آن، غدد لنفاوی گردن متورم می شود، راش ها یا بثورات جلدی ظاهر می شوند، دست و پاها ورم می کنند، و چشم ها قرمز و پرخون می شوند.

لازم به ذکر است، آسیب اصلی و خطرناک کاواساکی، التهاب دیواره رگ‌ها و فشار بر سیستم قلبی-عروقی است. سندرم کاواساکی پس از طی مرحله حاد، معمولا با درمان بهبود می‌یابد، اما عوارض دیررس آن در بزرگسالی ظاهر می شود. این عوارض، شامل آنوریسم، ضعف و نارسایی دریچه های قلب و سایر عوارض قلبی عروقی است. تفاوت مهم بیماری ناشناخته و التهابی جدید، MIS-Cیا «التهاب ارگان های متعدد کودکان» با کاواساکی این است که به قلب و عروق محدود نمی شود و ارگان های حیاتی متعددی را درگیر می کند.

متخصصان اطفال در حال حاضر گمان می کنند که علائم خطرناک MIS-C ناشی از واکنش شدید سیستم ایمنی به عفونت با کرونا ویروس نوظهور است و می گویند، التهاب آن به صورت منتشر در ارگان‌های حیاتی از جمله، قلب، ریه، کلیه، مغز و سیستم اعصاب مرکزی، پوست و دستگاه گوارشی ایجاد می شود، اما برای شناخت ابعاد و دامنه آسیب های آن نیاز به تحقیق بیشتری است.

از ابتدای ماه مارس ۲۰۲۰ تا امروز، تقریبا دویست کودک در نیویورک، و ۱۸ ایالت دیگر آمریکا و ده ها کودک در اروپا با این نشانه‌ها در بیمارستان بستری شده و دستکم سه نفر آنها جان باخته اند. سی.دی.سی، مرکز کنترل و پیشگیری بیماری ها در آمریکا، ضمن تاکید بر ناشناخته بودن دلیل، عوامل خطر، سیر بالینی و بیماری زایی این سندرم، از پدر و مادرها و مراکز درمانی می خواهد به دستورالعمل صادر شده در این باره توجه کنند. این دستورالعمل، از پدر و مادرها یا مراقبان کودک خواسته که در صورت مشاهده این علائم، او را به بیمارستان یا مراکز اورژانس ببرند:

  • تب شدید و طولانی
  • شکم درد شدید، اسهال، استفراغ، بی اشتهایی
  • راش های قرمز پوستی، لکه های کبودی یا رنگ پریدگی عمومی
  • قرمزی و التهاب چشم
  • تنگی نفس و نفس های تند و سطحی
  • درد و سفتی گردن
  • تپش قلب و درد قفسه سینه
  • خستگی و ضعف شدید
  • تشنج، خواب آلودگی، منگی، تیرگی شعور
  • کاهش هوشیاری و تحریک پذیری

 

آکادمی متخصصان اطفال آمریکا نیز اضافه می کند، در صورت بروز دو نشانه یا بیشتر از موارد ذکر شده، به سرعت با پزشک اطفال تماس گرفته یا کودک را به بیمارستان برسانید، و درباره مواجهه احتمالی کودک با دیگران، رویه خانواده برای دوری گزینی از اجتماع توضیح داده و بپرسید که کودک به آزمایش ویروس شناسی نیاز دارد یا خیر. در همین حال، دستورالعمل کلی برای مراکز درمانی نیز به شرح زیر صادر شده است:

۱- درخواست آزمایش خون و بررسی فاکتورهای التهابی برای هر فرد زیر بیست و یکسالی که بد حال است، تب بیش از ۳۸ درجه دارد، تب او بیشتر از یک روز طول کشیده است. آزمایش ها شامل: سدیمانتاسیون، شمارش گلبول های خون، فیبرینوژن، سی.راکتیو پروتئین CRP، آلبومین، پره کلسی­تونین، فریتین، لاکتیک اسید دهیدروژناز یا LDH و اینترلوکین-۶ است.

۲- بستری فرد، در صورت غیر طبیعی بودن آزمایش، و انجام بررسی های تکمیلی برای رد یا تایید تشخیص سندرم «التهاب ارگان های متعدد کودکان »

۳- توجه به علائم نارسایی و التهاب در ارگان های غالبا درگیر، یعنی قلب، ریه، کلیه، سیستم خونساز، دستگاه گوارش، پوست، و مغز و اعصاب مرکزی

پزشکان می گویند، خوشبختانه پیش آگهی و درصد بهبودی کودکان و نوجوانان مبتلا به MIS-C یا سندرم التهابی متعدد کودکان با وجود شروع حاد و سیر بالینی پیشرونده، خوب است و اغلب آنها در کمتر از ده روز از بیمارستان مرخص می‌شوند.