This Friday, May 17, 2019 photo shows a general view of downtown Tehran, Iran. (AP Photo/Vahid Salemi)
نمایی از شهر تهران، عکس از آرشیو

همزمان با وخیم‌تر شدن بحران اقتصادی ایران، روند رشد قیمت مسکن در آن کشور موجب شده است که نرخ هر متر آپارتمان در تهران طی سه سال گذشته، پنج برابر شود.

افزایش سریع قیمت خانه و اجاره خانه در تهران و دیگر شهرهای ایران در حالی است که در دو دهه اخیر خانه دار شدن برای طبقه متوسط و طبقه کم درآمد در ایران هر سال دشوارتر شده و حال به جایی رسیده است که یکی از نشریات ایران در یادداشتی به قلم رئیس سابق شورای شهر اصفهان نوشته است که دیگر «امکان خانه‌دار شدن وجود ندارد.»

ایالات متحده بارها فساد مالی نهادینه و غارت دارایی‌های خدادادی ایران توسط وابستگان رژیم حاکم بر این کشور را محکوم کرده و آنها را از جمله عوامل اصلی مشکلات اقتصادی و مالی ایران دانسته است. از جمله چندی پیش مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، در چند توئیت درباره مقام‌های جمهوری اسلامی گفته بود که آنها به جای کمک به مردم درگیر فساد شده‌اند.

اثر فساد مقامات، بر روی دوش مردم است. رسانه‌های داخل ایران، سه شنبه ۲۸ مرداد بنا بر آمار رسمی منتشر شده گزارش دادند که طی ۳ سال گذشته، متوسط قیمت هر متر واحد مسکونی از ۴ میلیون و ۶۱۹ هزار تومان به ۲۱ میلیون و ۷۷۵ هزار تومان (۵ برابر قیمت مبدأ مقایسه) رسیده است که این رشدی در حدود ۴۰۰ درصد را نشان می‌دهد.  

ناتوانی مردم در خرید خانه بسیاری را وادار به ادامه اجاره نشینی کرده است. اما قیمت اجاره خانه نیز در تهران و شهرهای بزرگ رشد بسیار شدیدی داشته و اجاره کردن واحد مسکونی برای بسیاری را به شدت دشوار کرده است.

در دو دهه گذشته طرح‌های مختلفی برای خانه دار شدن اجاره نشین ها و زوج های جوان به اجرا گذاشته شد، که از جمله معروف‌ترین آنها طرح مسکن مهر است. اما ایرادات بسیار زیاد مرتبط با طرح مسکن مهر، از جمله موقعیت مکانی نامناسب، ساخت و ساز بی‌کیفیت، نبود امکانات کافی، و در نهایت رشد شدید قیمت در همین مجموعه ها موجب توقف طرح مسکن مهر در دولت حسن روحانی شد.

مخاطبان برنامه روی خط پیشتر در تماس‌های تلفنی‌شان با صدای آمریکا گفتند که خانه‌دار شدن اکنون به یک آرزوی محال برای بیشتر مردم تبدیل شده است. برخی از مخاطبان نیز گفتند که دولت مشکلات اقتصادی نظیر مسکن را گردن تحریم می اندازد، در حالی که مشکل مسکن، داخلی است.

وضعیت بحرانی قیمت مسکن در ایران در حالی است که رهبران حکومت از همان آغاز روی کار آمدن رژیم همواره بهتر شدن وضعیت اقتصادی را به مردم وعده داده‌اند. از جمله آنها می‌توان از روح الله خمینی، نخستین رهبر جمهوری اسلامی، نام برد که در نخستین اظهاراتش در آستانه پیروزی انقلاب ۵۷، وعده داده بود شرایطی را فراهم کند که هر خانواده ایرانی یک خانه داشته باشد. اما اکنون، با گذشت بیش از ۴۱ سال حکومت مذهبی در ایران، نه تنها خانه‌دار شدن روز به روز بیشتر به رویایی دست‌نیافتنی شبیه می‌شود، بلکه حتی اجاره کردن مسکن و توانایی پرداخت اجاره‌بها نیز اکنون از دغدغه‌های اصلی بسیاری از خانواده‌های ایرانی است.    

عمیق تر شدن بحران اقتصادی در ایران طی سال‌های اخیر و تشدید فشار اقتصادی بر طبقات کم درآمد و طبقه متوسط موجب اعتراضات گسترده در دی ماه ۹۶ و آبان ۹۸ شد. این در حالی است که رژیم، بی‌اعتنا به نیازهای مردم ایران، کماکان به هزینه کردن برای ماجراجویی‌های خارجی‌اش - از جمله تامین مالی گروه‌های تروریستی و نیابتی در عراق، سوریه، لبنان،‌ و یمن - ادامه می‌دهد.